RECENZJA Exploring Managerial Talk through Metaphor:An Opportunity to Bridge Rigor and Relevance?

The idea and title consist theory and metaphor, in first chapter is seen different aims and hypothesis, variables. The main idea of researcher – show and analyse the problem and future of management is important and interesting. The main idea to present different theory of management and different areas of management could be important. It is hard to see base of selections and base of variables. Author doesn’t show changes and influence by many variables like culture, period. The data are taken trough different areas so the comparison and analyses are hard to show. The researcher ideas need to be implement and show with homogeneity and higher connections with the title and main theory. The method and courses are unclear. The paper go weaker for readers, for researcher. The main arguments are illogic and disconnected. The idea of database is overload and hard to present. To much differences between sources effects misunderstanding and mislead the theory, ideas.
The data are disconnected and misunderstood. The researcher ideas and method is high undeveloped. Development database is always important in research but it is necessary and important to see and show connections and influence between theory and ideas. It should be shown the dominant metaphors and theory. In research could be present organizing data and conclusions, relations.
The introductions is interesting, it could be more clear about most important courses and theory. Arguments should be clarify to readers. The researcher should be more academic and related with academic work. Many data are disconnected, confusing, doesn’t show changes, arguments or relevance. Many arguments are weak and poor, doesn’t ad anything new or important.
The research of management behaviour is high theoretical and doesn’t consist main, dominant idea. The reader doesn’t see the consequences, main ideas. It is necessary to present main definitions, effects and theme, theory. We can only the many, different aims and hypothesis, ideas. It can be present the period of researcher, area of researcher, changes and main tendencies. Helpful can be categories for management like age, gender, amount, style, type of management. Other useful categories are area of work for management, number of employ and responsibility. The theory of management should be reviewed in categories like: employee opinion, management opinion, advantage, disadvantage in opinion. In review author could use the acceptance of management and idea, theory of management.
The amount of reviewers should be higher, the data from them could be present and analyse wider. It is necessary to present categories and summarise data and review. Author might show data on schedule, tables and charts. The researcher and ideas will be then clearer and more understand. The area of researcher and review could be smaller.
The summary need to be integrated and shorten to main conclusions, theory and ideas. Author should present main effect and author opinion of research, review. It could be writer the importantancy, usability of research.
It is important to change the texts and the database of research. Author should use main data and main review. Shorten data need to be categorized and analyses. Main idea, theory could be wider and categorised.

Print Friendly
Opublikowano Gospodarka | Otagowano , , , , , , , , , , , | Skomentuj

RECENZJA UNDERSTANDING RELIABILITY AND VALIDITY IN QUALITATIVE RESEARCH

The title consist main idea, it is high connected with text and research. The idea of presentation consist wide sources, usually academic work and research. The construction of work is clear and easy to read, understand. The main theme is presented logically and analyses by opinion, conclusions and summaries. Author use well known theory, language to present and developed own research.
Good idea are presentation of main definition of research, research method and tools. Important is comparison of definition and main aims of definitions. Sources and analyses are well chosen and shown. Useful theories contain idea for every academic researcher. Author present main idea for researcher, research- ideas for methods, tools and database presentation. In the publication are shown rules, ethics and main aims of data and analyses. Writer sustain and accept idea of trustworthy, reliable and useful research.
Author present main and practical issues for researcher, publication for presenting and analyses of data. In is written about rigor and rules of qualitative study. Main indicator are relationships and connections, influence between data. The idea of comparison is important to attractiveness, role, importance of academic writing. For construction is useful research categorizes and importance of categories, data. It is necessary to build and construct texts for reader, for understanding. Data need to be summarised and valid, to better and wider effects. Clear effects and conclusions, opinion are always useful for readers, other academic researcher.
For author main idea for qualitative study consist reliable information and data. Second, comparison and categories of database. Writer sustain that positive epistemology and study method, tools are essential. Validation in his opinion is first in every study. Author present traditional way of analysis and high academic schedule.
In publication is written about rules of qualitative study. First criterion are transferability, credibility and evaluation of works. Second place take idea of developing and perspectives of academic work. Third part is building real world settings and situations and summary of them. Fourths is presenting from different perspectives.
Every idea and rule shown in this text is important to academic researcher and academic work. Development of theory, definitions and summary is well presented. Author present main idea and practical methods, tools. It written many about ethics and importance of academic work. The base of text is traditions and wide research of real word and academic sources. Summary is interesting and important. The idea of work is wide presenting, logic and clear.

Print Friendly
Opublikowano Gospodarka | Otagowano , , , , , , , , , , , , , , | Skomentuj

RECENZJA SYNTHESIZING RIGOR AND RELEVANCE BY EXPLORING MANAGERIAL BEHAVIOR THROUGH METAPHOR

The idea and title consist theory and metaphor, in first chapter is seen different aims and hypothesis, variables. The main idea of researcher – show and analyse the problem and future of management is important and interesting. The main idea to present different theory of management and different areas of management could be important. It is hard to see base of selections and base of variables. Author doesn’t show changes and influence by many variables like culture, period. The data are taken trough different areas so the comparison and analyses are hard to show. The researcher ideas need to be implement and show with homogeneity and higher connections with the title and main theory. The method and courses are unclear. The paper go weaker for readers, for researcher. The main arguments are illogic and disconnected. The idea of database is overload and hard to present. To much differences between sources effects misunderstanding and mislead the theory, ideas.
The data are disconnected and misunderstood. The researcher ideas and method is high undeveloped. Development database is always important in research but it is necessary and important to see and show connections and influence between theory and ideas. It should be shown the dominant metaphors and theory. In research could be present organizing data and conclusions, relations.
The introductions is interesting, it could be more clear about most important courses and theory. Arguments should be clarify to readers. The researcher should be more academic and related with academic work. Many data are disconnected, confusing, doesn’t show changes, arguments or relevance. Many arguments are weak and poor, doesn’t ad anything new or important.
The research of management behaviour is high theoretical and doesn’t consist main, dominant idea. The reader doesn’t see the consequences, main ideas. It is necessary to present main definitions, effects and theme, theory. We can only the many, different aims and hypothesis, ideas. It can be present the period of researcher, area of researcher, changes and main tendencies. Helpful can be categories for management like age, gender, amount, style, type of management. Other useful categories are area of work for management, number of employ and responsibility. The theory of management should be reviewed in categories like: employee opinion, management opinion, advantage, disadvantage in opinion. In review author could use the acceptance of management and idea, theory of management.
The amount of reviewers should be higher, the data from them could be present and analyse wider. It is necessary to present categories and summarise data and review. Author might show data on schedule, tables and charts. The researcher and ideas will be then clearer and more understand. The area of researcher and review could be smaller.
The summary need to be integrated and shorten to main conclusions, theory and ideas. Author should present main effect and author opinion of research, review. It could be writer the importantancy, usability of research.
It is important to change the texts and the database of research. Author should use main data and main review. Shorten data need to be categorized and analyses. Main idea, theory could be wider and categorised.

Print Friendly
Opublikowano Gospodarka | Otagowano , , , , , , , , , , , , , , | Skomentuj

Exploring Managerial Talk through Metaphor: An Opportunity to Bridge Rigor and Relevance?

W tytule zawarto najważniejsze cele naukowe publikacji: wykorzystanie teorii i metafory do badań. W pierwszym rozdziale opisano różne cele, hipotezy, zmienne. Głównym celem badacza jest prezentacja danych, badania zagadnienia zarządzania. Ważna jest przyszłość zarządzania. Głównym celem są przedstawienia różnych teorii zarządzania i różnych obszarów zarządzania. Autor nie omawia zmian i wpływu wielu zmiennych, takich jak kultura, czy okres badania. Dane są oparte o różne obszary zarządzania. Poprzez porównania i analizy zmiany niektórych zmiennych są trudne do pokazania. Brak opisów i danych jakościowych. Zaprezentowane definicje naukowe należy opisać i pokazać różnorodność, powiązania. Trzeba przedstawić nawiązania do tytułu i hipotezy, problemu badawczego. Sposób i techniki badawcze są niejasne omówione. Główne argumenty są nielogiczne i słabo powiązane. Zakres bazy danych jest zbyt mały i trudny do przedstawienia, odczytania. Trzeba znacznie rozbudować opis różnic między definicjami. Taki opis prowadzi do niezrozumienia i wprowadza w błąd. Utrudniona jest ocena efektów, teorii, pomysłów dla czytelników .
Dane są zbyt różnorodne i niezrozumiane. Metoda opisowa opierająca się o pomysły i badania, publikacje naukowców jest dobrym pomysłem. W badaniach omówienia zmian, rozwoju jest zawsze ważne. Dodatkowo jest konieczne i ważne, aby zobaczyć i ocenić połączenia, wpływy pomiędzy teorią i danymi liczbowymi. Należy pokazać najważniejsze metafory i teorie. W badaniach mogą być omówione uporządkowane dane, wnioski, relacje.
Omówienia i badania ciekawe, może być bardziej jasne i uzupełnione o najważniejsze kierunki i teorie. Argumenty potwierdzające i zaprzeczające powinny być szerzej wyjaśnione czytelnikom. Badacz powinien opierać się o bardziej akademickie źródła i pracę naukową. Wiele danych jest rozproszonych, mylących, nie pokazuje zmian, głównych argumentów i znaczenie dla pracy naukowej.
Badania zachowania w zakresie zarządzania są wysoko teoretyczne i nie tłumaczą głównego, dominującego pomysłu. Czytelnik nie widzi konsekwencji, głównych idei. Konieczne jest przedstawienie podstawowych definicji, efektów i motywów, teorii. Można zapoznać się z celem i hipotezą pracy w szerokim zakresie. Pomocne dla badacza są obecne prace naukowe i prognozy. Trzeba ustalić okres badania, cele naukowe dla badacza, obszar zmian i głównych tendencji zmian. Pomocna może być kategoria do badania, taka jak wiek, płeć, wielkość, styl, typ zarządzania. Inne przydatne kategorie w pracy naukowej dotyczącej zarządzania, to liczba zatrudnionych, rodzaje zatrudnienia oraz odpowiedzialność pracownika i managera. Teoria zarządzania powinny zostać opisana poprzez przegląd w kategoriach takich jak: opinia pracowników, zdanie, poglądy kierownictwa, krytyka polityki zarządzania. Dodatkowo można wprowadzić ocenę zarządzania w trudnych sytuacjach. Autor powinien ocenić i zaprezentować swoje opinie wobec zarządzania i idei, teorii zarządzania.
Liczba badanych powinna być wyższa, dane z ankiet muszą opierać się o teraźniejszość w szerszym zakresie. Konieczne jest przedstawienie, podsumowanie danych dotyczących kategorii i przegląd danych liczbowych. Autor może zaprezentować dane poprzez harmonogramy, tabele i wykresy. Badanie i praca będą wtedy bardziej przejrzyste i zrozumiałe. Obszar badania może być mniejszy.
W podsumowaniu muszą być podstawowe koncepcje zbiorcze, efekty, konsekwencje badania. Dane można zintegrować i skrócić do głównych wniosków, teorii i pomysłów. Autor powinien przedstawić efekty podstawowe, główne i opinię uczestników badania, przeglądu. Przydatna może być ocena i opis ważność, użyteczność badań.
Ważne jest, aby zmienić bazę tekstów i bazę danych wybranych do badania. Autor powinien używać głównych danych i głównych recenzji. Przydatne są opisy podzielone na kategorie i analiza oraz skrócenie danych. Główne ideę, teoria może być szersza i szerzej sklasyfikowana.

Print Friendly
Opublikowano Gospodarka | Otagowano , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Skomentuj

OPIS SYTUACJI DECYZYJNEJ OBCIĄŻONEJ RYZYKIEM I MOŻLIWYCH BŁĘDÓW

BADANIA KONSUMENCKIE I MARKETING

BŁĘDY POPEŁNIANE W TRAKCIE BADAŃ
W całym procesie badania popełnia się różne błędy. Kontrola i minimalizacja błędów należą do zadań badacza, na etapie projektowania badania. Trzeba ocenić jakość otrzymanej z badania informacji.
Użytkownik rezultatów badania powinien być pewien, że wyniki trafnie odzwierciedlają badany problem. Skoro jednak nie ma wyników idealnych (bezbłędnych), to obowiązkiem badacza jest także określić stopień dokładności wyników badania, rodzaje i wielkość błędów oraz relacje między nimi a stosowaną metodą badania.
W literaturze mówi się najczęściej o grupach błędów:
- błędach doboru próby
- błędy problemu badawczego
- błędy pomiaru
- błędy zbierania danych
- błędy redukcji danych
- błędy analizy i interpretacji danych
- błędy prezentacji i oceny wyników
Każdy z wymienionych rodzajów błędów powstaje na skutek różnicy między wynikiem prawdziwym (lub oczekiwanym) a rezultatem osiągniętym po przeprowadzeniu konkretnego działania badawczego. Przed rozpoczęciem zbierania danych trzeba ocenić i zaplanować takie elementy, jak: problem badawczy, minimalna i reprezentatywna próba, kwestionariusz lub inny instrument pomiarowy, instrukcje, program redukcji i analizy danych itp.

RODZAJE BŁĘDÓW

Błędy doboru próby. Jest to najszersza kategoria błędów, ponieważ powstają one w całym procesie doboru próby. Oto poszczególne rodzaje tych błędów:

- błędy wytypowania niewłaściwej populacji generalnej, wynikające z różnicy między populacją, która koniecznie powinna dać potrzebne dane, a populacją szukaną przez badacza;
- błędy wytypowania niewłaściwego wykazu populacji badanej, wynikające z różnicy między populacją zdefiniowaną przez badacza a używaną przez niego listą badanych jednostek;
- błędy losowego doboru próby, wynikające z różnicy między próbą reprezentatywną a próbą otrzymaną w wyniku zastosowanej metody losowania;
- błędy nielosowego doboru próby, wynikające z różnicy między próbą reprezentatywną a próbą otrzymaną w wyniku zastosowania metody doboru nielosowego;
- błędy niewłaściwego stosowania próby, wynikające z różnicy między próbą dobraną a próbą rzeczywiście stosowaną (pobraną w terenie i poddaną po-miarom).

Błędy problemu badawczego.

Błędy te wynikają z różnicy między danymi niezbędnymi do rozwiązania określonego problemu decyzyjnego a poszukiwanymi przez badacza danymi opisanymi w problemie badawczym. Aby uniknąć tego błędu, należy najpierw dokładnie obliczyć niezbędne informacje potrzebne do podjęcia decyzji. Będą to na pewno informacje mówiące o przyczynach zaobserwowanego zjawiska.

• Błędy pomiaru

Błędy pomiaru wynikają z różnicy między wynikiem osiągniętym w danym pomiarze a wynikiem poszukiwanym przez badacza. Jest to obszerna grupa błędów. Sam pomiar może dać wyniki inne niż oczekiwane. Np. przy pomiarze metodą ankiety pocztowej respondent może udzielić nieprawdziwej odpowiedzi na zadane w kwestionariuszu ankietowym pytanie o wysokość jego dochodów. Źródłem tego błędu może być wadliwe zaprojektowanie instrumentu pomiarowego, jakim w tym przypadku jest kwestionariusz ankietowy. Do błędów pomiaru zalicza się również błędy popełniane w pomiarach prowadzonych metodami eksperymentu. Błąd eksperymentu powstaje wówczas, gdy mierzony jest efekt samej sytuacji eksperymentalnej, a nie tylko efekt zmiennej niezależnej.

• Błędy zbierania danych.

Jeżeli po zastosowaniu metody ankiety pocztowej na pytania kwestionariusza odpowiedziało tylko 40% respondentów z uprzednio dobranej próby, to błąd wynosi aż 60% i jest zwany błędem braku odpowiedzi, i mieści się w grupie błędów zbierania danych. Przyczyną tego błędu mogą być wadliwe przygotowanie badania (w tym wadliwy kwestionariusz) oraz zła organizacja badania.

• Błędy redukcji danych.

Błędy redukcji danych wynikają z różnicy między wynikami otrzymanymi w rezultacie stosowanych metod redukcji a wynikami oczekiwanymi przez badacza. Błędy te powstają głównie na skutek niestarannego przygotowania danych surowych, otrzymanych z pomiarów, do dalszej analizy ilościowej lub jakościowej. Na przykład odpowiedzi respondentów w kwestionariuszach mogą być uprzednio niewłaściwie wyskalowane i zakodowane. Błąd może powstać także w trakcie redakcji wypełnionych kwestionariuszy. Zastosowanie programów komputerowych może wyeliminować tylko niektóre błędy.

• Błędy analizy i interpretacji danych.

Błędy analizy wynikają z różnicy między danymi otrzymanymi w wyniku zastosowanych metod analizy a danymi poszukiwanymi przez badacza. Źródłami błędu mogą być: zastosowanie nieodpowiednich metod analizy albo też proste pomyłki, np. dodanie innej cyfry. Często spotykanymi błędami w tej kategorii są błędy interpretacyjne; analitycy przetwarzający dane rozumieją je stronniczo w celu wsparcia lub wykazania słuszności uprzednio postawionych celów i tez. Błędna interpretacja może być dokonana świadomie lub podświadomie, np. z powodu niezrozumienia wyników analizy statystycznej lub ekonometrycznej.

• Błędy prezentacji i oceny wyników badania.

Błędy prezentacji wynikają z różnicy między wynikami badania przekazanymi przez badacza (prezentera) a informacją odebraną przez użytkownika (decydenta). Źródłem błędu jest zwykle nieumiejętne zaplanowanie i przeprowadzenie prezentacji. Rezultatem tego błędu jest niezrozumienie wyników badania lub ich błędna interpretacja przez decydenta albo innego użytkownika. Błąd może się także wkraść do oceny przeprowadzonego badania po jego zakończeniu.

Dla decydentów ważną informacją jest także wielkość wszystkich rodzajów błędów składających się na łączny błąd badania.

BIBLIOGRAFIA
1. Karczyk C., Koniek Z. (2009) „Badania marketingowe w praktyce”
2. Kaczmarczyk S. (2012) „Badania marketingowe. Metody i techniki badań”

Print Friendly
Opublikowano Gospodarka | Otagowano , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Skomentuj

Zjawisko konwergencji wzrostu opiera się o teorie równowagi gospodarczej i rynkowej.

Teorie równowagi rynkowej i gospodarczej opierają się o dwa paradygmatu makroekonomia: podejście keynesowskie oraz teorie neoklasyczne. Model „keynesowski podkreśla cykliczną niestabilność gospodarki podlegającą mechanizmowi rynkowemu oraz tendencji do wzrostu inflacji i bezrobocia. Staje się to podstawą do sformułowania aktywnej polityki gospodarczej państwa, celem miałoby być zapobieganie lub łagodzenie skutków niekorzystnych zjawisk gospodarczych. Kluczową rolę w stabilizowaniu gospodarki przypisuje popytowi globalnemu. Zmienna ta wyznacza poziom podaży produkcji, a co za tym idzie zatrudnienia oraz stopy produktywności.” W ramach tego paradygmatu rozwija się wiele szkół makroekonomicznych: keynesizm, postkeynesizm oraz neokeynesizm. Model „neoklasyczny nawiązuje do ekonomii klasycznej. Jako główną tezę prezentuje mechanizm rynkowy prowadzi do optymalnej alokacji zasobów, w tym pełnego zatrudnienia. Jednym z podstawowych czynników jest produktywność. Rolę regulatora procesów gospodarczych pozostawia rynkowi, tym samym odrzucając konieczność głębokiej interwencji państwa w gospodarkę.” Wiodącymi szkołami rozwijającymi się w ramach paradygmatu neoklasycznego są: monetaryzm oraz ekonomia neoklasyczna. Opierają się o koncepcje makroekonomiczne bazujące na klasycznej analizie mikroekonomicznej.

Zjawisko konwergencji opiera się o teorie wzrostu i równowagi dla sektorów, regionów i krajów. Poprzez zjawiska agregacji, łączenia oraz internacjonalizacji budowana jest konwergencji i efekt doganiania, Zrównanie warunków w różnych krajach. Podstawowa zmienna dla budowy konwergencji opiera się o produktywność czynników produkcji oraz stopę zwrotu z czynników produkcji. Za podstawowe czynniki prezentuje się: praca, kapitał, technologie. Ważne są wartości absolutne oraz wartości komparatywne, porównawcze. Wykorzystuje się również teorie kosztów alternatywnych dla czynnika, czynników produkcji. Poprzez internacjonalizacje wprowadzane są zmiany i modyfikacje poziomu produktywności. W efekcie wprowadzane jest zjawisko konwergencji i dywergencji. Podstawową zjawiska konwergencji jest wzrost stopy zwrotu z czynników produkcji. Dodatnia zależność wzrostu i stopy zwrotu z czynników produkcji wywołują zjawiska konwergencji. W przypadku wymiany między krajami budowa konwergencji opiera się o teorie kosztów komperatywnych, czyli porównania stopy zwrotu z czynników produkcji (stopy produktywności).
W ekonomii „konwergencja oznacza proces wyrównywania się wartości podstawowych zmiennych makroekonomicznych pomiędzy krajami, regionami, czy podregionami charakteryzującymi się różnymi wyjściowymi wartościami tych zmiennych. Analizy konwergencji pozwalają zatem odpowiedzieć na pytanie czy kraje, regiony, podregiony różniące się istotnie wyjściowymi wartościami zmiennych makroekonomicznych będą zbliżały się do siebie pod względem tych wartości, czy będą się oddalały. Nadrabianie dystansu do gospodarek, regionów, podregionów najlepiej rozwiniętych oznacza proces konwergencji realnej, natomiast oddalanie się gospodarek, regionów, podregionów lepiej rozwiniętych od biedniejszej gospodarki, regionu, podregionu nazywa się procesem dywergencji.”

Hipoteza konwergencji w neoklasycznej teorii wzrostu gospodarczego (regresja wzrostu Barro) opiera się o wyrównanie produktywności w krajach, regionach. Produktywność dotyczy stopy zwrotu, stopy produktywności dla czynników produkcji tj. kapitał, praca, inwestycje, koszty, technologie . Mówimy, że mamy do czynienia z absolutną -konwergencją, jeżeli gospodarki początkowo biedniejsze mają tendencję do szybszego wzrostu gospodarczego niż gospodarki początkowo bogatsze. Oznacza to, że zjawisko zbliżania się krajów pod względem ekonomicznym ma miejsce wówczas jeżeli istnieje ujemna relacja między stopą wzrostu dochodu „per capita a początkowym poziomem dochodu w badanych krajach.
Niech średnia roczna stopa wzrostu gospodarczego w okresie od t0 do t0+T dla i-tej gospodarki będzie zdefiniowana jako:

gdzie: yi,t to PKB per capita gospodarki w okresie t; i = 1,…,N; N to liczba badanych krajów.”

Zgodnie z definicją hipotezy warunkowej β-konwergencji grupa krajów wykazuje warunkową -konwergencję, jeżeli korelacja cząstkowa między wzrostem gospodarczym, a początkowym poziomem dochodu per capita jest istotnie ujemna. Należy zatem oszacować zależność stopy wzrostu od początkowego poziomu PKB per capita przy założonych stałych wartościach pewnej liczby dodatkowych zmiennych:
⦁ poziomu technologii;
⦁ tendencji do oszczędzania lub inwestycji – stopa inwestycji;
⦁ stopy deprecjacji;
⦁ tempa przyrostu ludności;
⦁ poziomu kapitału ludzkiego.

Założenia teoretyczne produktywności w krajach ( gospodarkach) opierają się o modele z zakresu budowania firm, rynku i gospodarki. Modele teoretyczne do wykorzystania w badaniu to m.in. model wzrostu Harroda-Domara. Jest on stosowany w ekonomii rozwoju jako model wyjaśniający zjawisko zmian tempa rozwoju. Wzrost tempa ten zależny od poziomu oszczędności i produktywności kapitału. Ważnym założeniem jest brak w gospodarce naturalnych powodów do zrównoważonego wzrostu gospodarczego. Model został opracowany przez ekonomistów: Roya Harroda (w 1939) i Evseya Domara (w 1946). Model wzrostu Harroda-Domara stał się podstawą dla modelu wzrostu Solowa.
Model ten uzależnia stopę wzrostu dochodu narodowego od stopy oszczędzania i wielkości współczynnika kapitału (kapitałochłonność). „Im wyższa jest stopa oszczędności, tym większe inwestycje, czyli szybszy wzrost gospodarczy. Przy zwiększeniu wartości zainwestowanego kapitału w celu wytworzenia dodatkowej jednostki dochodu narodowego powoduje spadek tempa wzrostu gospodarczego. Model ten opiera się o stopę zwrotu z zainwestowanego kapitału Jeśli jednostka produktu kosztuje więcej niż poprzednia oznacza to spadek stopy zwrotu z jednostki produktu, czyli spadek wzrostu” (Taras, 2014).
„Model wzrostu Solowa (model Solowa-Swana) to makroekonomiczny model wzrostu. W oparciu o funkcję produkcji opisuje zależność między wielkością produkcji oraz ilością używanych czynników produkcji (praca, kapitał i stan technologii). Wykorzystywaną funkcją może być m. in.. funkcja Cobba-Douglasa lub funkcja produkcji CES” (Dach, 2014).
Według założeń modelu coraz większa ilość kapitału, na pojedynczego pracownika, wywołuje coraz mniejszy przyrost produkcji z pracy. Współczynnik produktywności na pracownika, na pracę, na wyprodukowana jednostkę spada. Stopa zwrotu z pracy spada w przeliczeniu na jednostkę.
Ważnym elementem jest teoria gospodarki opartej na wiedzy i współpracy, partnerstwa. Praca opiera się również o teorie wyrównywania szans dla regionów, firm i konsumentów w UE i w kraju. Dla oceny finansów i polityki finansowej potrzebna jest teoria ryzyka, shadow banking i casino finance. Do oceny tych danych również wykorzystuje się modele Solowa oraz Horroda-Domara.
Modele wykorzystane w pracy dotyczą: gospodarki opartej na wiedzy oraz gospodarki niepewności, ryzyka. Ważnym założeniem jest ograniczenie ryzyka działalności oraz rozwój, zmiany poprzez ocenę i maksymalizację stopy zwrotu, efektów (w tym zysku). Poprzez teorie równowagi rynkowej i gospodarczej jest ograniczane ryzyko działalności oraz budowana stopa zwrotu, stopa produktywności z czynnika, czynników: praca, kapitał, zasoby, koszty, technologie. Teoria budowania równowagi rynkowej i gospodarczej oraz konwergencji między krajami jest omawiana i badana poprzez programy międzynarodowe, poprzez strategie rozwoju, zmian oraz politykę gospodarczą, strategie gospodarcze. Często wykorzystywane są modele strategii: strategia oparta na eksperymentach, innowacjach, dywersyfikacji lub zasobach. Modele te opierają się o teorie liberalizacji gospodarki, rynku oraz tworzenia stałych standardów, planów długookresowych dla rynku, firm i gospodarki. Szczególnie ważnym założeniem jest internacjonalizacja oraz teoria i modele dotyczący wymiany, rozwoju handlu międzynarodowego. Poprzez rozbudowę współpracy uzyskuje się efekty skali oraz lepszą alokację kapitału, inwestycji oraz wzrost stopy zwrotu z kapitału, inwestycji oraz pracy. Zjawisko to zostało opisane przez Adama Smitha, Davida Ricardo oraz ekonomistów: E. Heckschera i B. Ohlina. Dotyczy zmian i rozwoju handlu zagranicznego, które pozwala na lepszą alokację zasobów oraz wzrost stopy zwrotu z działalności.
W teorii kosztów absolutnych (Adama Smitha) o wymianie handlowej decyduje poziom bezwzględnych kosztów produkcji. Większe korzyści z wymiany będzie uzyska partner, który wytworzy dobra handlowe mniejszym nakładem.
Model „zbudowany przez Davida Ricardo (teoria kosztów komparatywnych) wyjaśnia, że postęp technologiczny jest jednym z podstawowych czynników produkcji oraz kosztów produkcji, w efekcie jest czynnikiem wpływającym na warunki handlowe między krajami. Ta teoria ekonomiczna wyjaśnia mechanizm rynku dla obustronnie korzystnej międzynarodowej wymiany towarów i usług. Opiera się na ocenie kosztów produkcji dóbr (produktywność) wyznaczonych dla partnerów wymiany handlowej” (Zielińska-Głębocka, 2012).
Model E. Heckschera i B. Ohlina. “(teoria obfitości zasobów) wyjaśnia zasady handlu międzynarodowego. Kraj będzie eksportował te towary, do wytworzenia których zużywa się relatywnie dużo czynnika produkcji w danym kraju względnie obfitego. Sprowadzał z zagranicy towary, których produkcja wymaga relatywnie dużo czynnika produkcji w danym kraju względnie (Zielińska-Głębocka, 2012)„. Taka wymiana w dłuższym okresie powoduje zmiany cen tych czynników produkcji oraz ograniczenia nierównowagi cen w tych krajach.
Narzędzia badawcze opierają się o modele makroekonomiczne. W tym model Harroda-Domara oraz model Solowa. Są to modele wzrostu i zmian w gospodarce w oparciu o kapitał, stopę zwrotu kapitału. Pierwszy z nich jest stosowany w ekonomii rozwoju jako model wyjaśniający zjawisko zmian tempa rozwoju. Wzrost tempa zależny od poziomu oszczędności i produktywności kapitału. Ważnym założeniem jest brak w gospodarce naturalnych powodów do zrównoważonego wzrostu gospodarczego. Model wzrostu Harroda-Domara stał się podstawą dla modelu wzrostu Solowa.
Model Solowa to „makroekonomiczny model wzrostu. W oparciu o funkcję produkcji opisuje zależność między wielkością produkcji oraz ilością używanych czynników produkcji (praca, kapitał i stan technologii)”.
Oba te modele są niezbędne do oceny warunków makroekonomicznych i handlowych dla firm w Polsce i w Europie. Modele te pokazują zależność gospodarki od kapitału, od stopy zwrotu kapitału. Finansowanie polskich firm w ostatnich latach jest ważnym czynnikiem rozwoju gospodarki, kraju i rynku firm. Plany finansowe firm oraz instytucji wsparcia są ważnym czynnikiem dla oceny, przewidywań i prognoz na kolejne lata. Poprzez funkcje produkcji można opisać tendencje i kierunki zmian na rynku IT, nowych technologii oraz innowacji. Ważna jest również ocena działalności banków i ich wpływ na warunki produkcji w kraju. Poprzez model Solowa można zaprezentować stopę zależności produkcji od kapitału przy zmianie technologii lub innych czynników produkcji.
Przy prezentacji tych modeli trzeba wprowadzić założenia: produkt jest funkcja kapitału, jest niezbędny do produkcji. Utrzymuje się stały efekt skali oraz prawo nadwyżki dochodów wobec kosztów. Koszty amortyzacji nie będą wyższe niż zmiany w kapitale zakładowym.
Model I zakłada stałą, długookresową zależność produkcji od kapitału (średnie wieloletnie, prosta funkcja produkcji). W „modelu Solowa wprowadzono dodatkowo współczynnik zmiany produkcji w zależności od technologii. W zakresie technologii uwzględnia się zmiany wpływające na inną produktywność na jednostkę kapitału, na jednostkę produktu końcowego. Są to zmiany w zakresie pracy, innowacje, modernizacje, wiedza, rozbudowa, współpraca oraz zmiany kosztów materiałów, zmiany kosztów produkcji, pracy, logistyki, czasu pracy”.
Szczególnie ważnym założeniem jest internacjonalizacja oraz teoria i modele dotyczący wymiany i rozwoju handlu międzynarodowego. Poprzez rozbudowę współpracy uzyskuje się efekty skali oraz lepszą alokację kapitału i inwestycji. W efekcie wzrost stopy zwrotu z kapitału, z inwestycji oraz pracy. Zjawisko to zostało opisane przez Adama Smitha, Davida Ricardo oraz ekonomistów: E. Heckschera i B. Ohlina. Modele te to teorie zmian i rozwoju handlu zagranicznego, które pozwala na lepszą alokację zasobów oraz wzrost stopy zwrotu z działalności.
Obliczenia będą opierać się o modele: Harolda-Domara oraz Solowa.
Model Harroda- Domara zakłada wyliczenia: „Niech Y reprezentuje stan wyjściowy, czyli dochód, K będzie równe poziomowi kapitału. S oznacza całkowite oszczędności, s jest stopą oszczędności, I jest inwestycją. δ oznacza stawkę amortyzacji kapitału zakładowego.
Produkt jest funkcją kapitału.

Marginalny produkt kapitału jest stały; funkcja produkcji wykazuje stałe efekty skali. Oznacza to również równą marginalną i średnią produktywność kapitału. Wzorem funkcji jest prosta funkcja produkcji. Współczynnik zmiennej (kapitału) c.

Kapitał jest niezbędny do produkcji. Brak kapitału to zerowa produkcji.

Produktywność oszczędności i stawki wyjściowej oszczędności jest równa inwestycjom.

Zmiany w kapitale zakładowym wynoszą mniej w zakresie amortyzacji inwestycji niż w kapitale zakładowym.

Zgodnie z tymi założeniami oraz wzorem funkcji produkcji, wzorem funkcji oszczędzania można zaprezentować zmiany wieloletnie, zmiany długookresowe oraz współczynniki zmian i wzrostu. Zmiany produkcji, kapitału oraz oszczędzania są ważnym wskaźnikiem mikroekonomicznym dla sektora bankowego oraz sektora firm”.
Model Solowa jest rozwinięciem poprzedniego modelu o zmienną technologii (produktywność kapitału). „Funkcję tę możemy zapisać następująco: y=A*f(k), gdzie:
y-wielkość produkcji na zatrudnionego pracownika,
A-stała wartość, która oznacza wzrost produkcyjności pracy jaki został spowodowany zmianami technologii,
k-kapitał rzeczowy przypadający na pojedynczego zatrudnionego.
Funkcja f, opisująca wielkość produkcji utrzymuje się powyżej zera. Z powyższego wzoru wynika, że na zmianę wielkości produkcji mają wpływ kapitał i postęp techniczny. Założeniem jest utrzymanie dodatniej stopy zwrotu z kapitału i spadek tej wartości. Przy założeniu stałości nakładów kapitałowych, wzrost produkcji następuje w wyniku zmian technologicznych. Ponieważ funkcja f rośnie wraz ze wzrostem k, mamy dodatnią zależność pomiędzy produktem a kapitałem na jednego zatrudnionego.”
Funkcja produkcji powinna mieć dodatnią pierwszą pochodną i ujemną drugą pochodną, by odzwierciedlić dodatni produkt krańcowy kapitału i malejące przychody z kapitału.
Poprzez model ustala się taką ilości kapitału przypadającego na jednego zatrudnionego, w której gospodarka osiąga stan równowagi. Praca i kapitał będą rosły w tym samym stopniu, co spowoduje stabilny wzrost gospodarczy i ograniczy efekty prawa malejących przychodów.
Model równowagi jest ważnym elementem dla oceny działania sektora bankowego i finansowego oraz sektora firm. Poziom równowagi w gospodarce jest czynnikiem wpływającym na działalność firm i zmiany kapitału.
Model handlu zagranicznego opiera się o teorie kosztów absolutnych, kosztów komparatywnych oraz teorie kosztów alternatywnych. Wzrost stopy zwrotu z kapitału, z produkcji wynika z rozwoju handlu zagranicznego. Wartość kosztów jest jednym z podstawowych współczynników stopy produkcji, stopy zwrotu z kapitału. Jest ważnym czynnikiem dla finansowania firm, inwestycji, modernizacji i zmian na rynku firm. Dane te są ważne dla sektora bankowego.
PODSUMOWANIE:
Pole badawcze dla oceny zjawiska konwergencji opiera się o dane i badania z zakresu efektywności i opłacalności gospodarowania. Ważnym elementem jest prezentacja rynku w zakresie, równowagi, zależności od ryzyka, niepewności oraz kierunku działalności Te czynniki stają się podstawowymi zmiennymi dla budowy produktywności w regionie, w kraju. Poziom produktywności oraz porównania produktywności, produktywności poszczególnych czynników są podstawą zjawiska konwergencji oraz oceny konwergencji, kierunku i zakresu konwergencji w kraju. Przydatne są omówienia warunków gospodarowania: ryzyka i wskaźników ryzyka (banki, instytucje międzynarodowe) oraz bezpieczeństwa działalności – polityka sektora bankowego, finansowego i firm. Ważnym tematem jest badanie obecnego stadium rozwoju firm, rynku, gospodarki oraz kierunków, celów zmian. Dane te pozwalają na ocenę konwergencji, ustalenia zmiennych dla konwergencji. Wzrost stopy zwrotu z czynników produkcji wywołuje konwergencje. Wzrost stopy zwrotu z handlu, wymiany również.
W oparciu o modele wzrostu gospodarczego: Harroda-Domara oraz Solowa zaprezentuje tendencje i kierunki zmian na rynku, w gospodarce. Ważnym elementem jest teoria handlu zagranicznego dotycząca alokacji zasobów, dywersyfikacji zasobów oraz stopy wzrostu z zasobów. Modele Adama Smitha, Davida Ricardo oraz teoria obfitości zasobów są postawa teoretyczną dla oceny możliwości rynku oraz inwestycji i alokacji czynników produkcji. Modele te są prezentacją zjawiska konwergencji, kierunku konwergencji oraz efektów konwergencji w kraju i handlu międzynarodowym.

Print Friendly
Opublikowano Gospodarka | Otagowano , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Skomentuj

ZARZĄDZANIE MARKĄ, autor: Sagan Adam, Kall Jacek, Kleczek Ryszard, wydawnictwo: Oficyna Wolter Kluwer Business, 2013

Książka: Zarządzanie marką dotyczy strategii i działalności rynkowej firm i marki. Jednym z podstawowych tematów jest teoria zarządzania, wzory zachowania firm na rynku oraz możliwości badań, oceny i planowania marki, produktu marki w obecnych warunkach. Książka zawiera szerokie badania dotyczące marki, perspektyw rozwoju marki. Są przedstawione również przykłady, case study i schematy przydatne do prowadzenia firmy. Autorzy prezentują szerokie, różnorodne metody i narzędzia badawcze. Źródła badawcze są różnorodne, z różnych specjalizacji i okresów. Bogate źródła badawcze są ważnym elementem i atutem.
Główna tematyka książki dotyczy możliwości zarządzania marką i marketingu bezpośredniego. Celem autorów jest analiza, ocena programów do zarządzania marką. Oceniana jest działalność rynkowa marki i możliwe efekty. Podstawowe pojęcia są związane z budowaniem efektywnego i korzystnego marketingu, zarządzania. Omówione są zalety i wady rozpowszechniania marki na rynku oraz metody i techniki pozycjonowania marki. Autorzy opisują również praktyczne przykłady i realne efekty zarządzania. Publikacja jest uporządkowana, definicje są jasne, precyzyjne i dokładne. Wzory teoretyczne są odpowiednio dobrane i omówione. Przykłady case study są odpowiednim uzupełnieniem teorii i informacji rynkowych.
Publikacja opiera się o teoretyczne zagadnienia i definicje oparte na źródłach akademickich oraz specjalistycznych badaniach i publikacjach. Autorzy prezentują zagadnienia z zakresu: świadomości marki, lojalności wobec marki oraz wizerunku marki. Ważne są opisy warunków rynkowych, możliwości rynku w połączeniu z działalnością dla rozwoju marki. Od wielu lat programy budowania lojalności i świadomości marki są jednym z podstawowych projektów dla marketingu i reklamy, W kolejnych latach będą nadal wprowadzane i rozpowszechniane. Autorzy opisują również zagadnienia budowania popularności na rynku, wśród odbiorców. Przedstawione są jedne z najpopularniejszych projektów dla budowy wizerunku i miejsca na rynku. Szeroki zbiór danych i zagadnień w zakresie budowania marki jest zaprezentowany logicznie, jasno i szeroko. Zaprezentowane pomysły są praktycznym rozwiązaniem dla studentów z zakresu zarządzania, marketingu oraz specjalistów z tego zakresu. Prezentacja przyczyn i efektów działalności rynkowej dla firm jest dobrze opisana. Prezentacja jest jasna i szczegółowa. Konstrukcja opisu opiera się o najważniejsze kategorie. Wyznaczone są najważniejsze zmienne i determinanty zarządzania marką i marketingu marki. Zaprezentowane są różnorodne definicje i oceny zarządzania marką. Dane wykorzystane w publikacji dotyczą krótkiego i długiego okresu. Szeroki różnorodny zakres badań i informacji jest interesujący. Ważnym atutem jest wykorzystanie zasobów informacyjnych z różnych branż, specjalizacji i dziedzin. Książka jest zbiorem i kompendium informacji, badań i teorii w zakresie zarządzania marką.
Celem autorów jest prezentacja najważniejszych zagadnień zarządzania marką w połączeniu z teorią akademicką oraz case study i informacjami z rynku. Tak szeroki zakres danych pozwala czytelnikom na zapoznanie się z najważniejszymi danymi oraz możliwościami marki. Zaprezentowane są oceny różnorodnych teorii i strategii marki. Informacje te będą podstawą dla budowania opinii i oceny wśród czytelników. Książka pozwala na rozwój i rozbudowę wiedzy i zrozumienia rynku, działalności rynkowej firm i marki.
Książka jest praktycznym rozwiązaniem dla specjalistów pracujących w branży marketingowej firm oraz studentów uczelni wyższych z zakresu zarządzania i marketingu. Kompendium jest dobrze i bogato opracowane. Dane zawarte są aktualne i praktyczne. Atutem publikacji jest uporządkowana konstrukcja oraz jasno i logicznie zaprezentowane informacje. Szeroki opis teorii i zagadnień jest ważną zaletą. W książce brakuje wykresów, tabel i zestawień dotyczących case study oraz strategii, marketingu i zarządzania marką. Dane oparte o badania i sprawozdania z rynku są ważne dla pełnego obrazu działalności rynkowej. Prezentacja danych w formie zestawień, tabel jest korzystne dla ułożenia, klasyfikacji i oceny danych. Skróty, wnioski i podsumowania powinny być wprowadzone w każdym rozdziale.
Książka jest interesująca i różnorodna. Pozwala na dalekie zapoznanie się z tematem i teorią zarządzania. Jest rozszerzeniem wiedzy akademickiej oraz praktyki rynkowej. Najważniejszym atutem jest utrzymanie wiarygodności informacji rynkowych oraz praktycznego zastosowania wzorów, metod i technik zarządzania. Publikacja jest odpowiednio zbudowana, zgodnie z głównymi kategoriami i definicjami. Klasyfikacja danych jest dobrze zaplanowana. Omówienia danych są logiczne, jasne, dobrze sformułowane i opisane.

Print Friendly
Opublikowano Gospodarka | Otagowano , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Skomentuj

RECENZJA KSIĄŻKI H. DOMAŃSKI, STRUKTURY SPOŁECZNE,SCHOLAR, WARSZAWA, 2004

Książka jest prezentacją struktur społecznych – podstaw istnienia, kierunków zmian, perspektyw i możliwości. Ważnym elementem jest prezentacja teorii socjologii i definicji struktur społecznych, ich zróżnicowania i nierówności jakie wywołują. Autor prezentuje kategorie definicji, ich podstawy i założenia, oceny. Społeczeństwa wg autora nie istnieją bez struktury społecznej. Niezbędne społeczeństwu jest organizacja i zróżnicowanie. W efekcie powstały podstawowe struktury i zróżnicowanie ról w społeczeństwie ( m.in. według płci, wieku, zawodu).

Struktura społeczna jest pierwotnym i podstawowym atrybutem wszystkich komórek społecznych – występuje w różnych postaciach m. in. poprzez hierarchie, podziały, zróżnicowanie. Struktury definiuje się jako układy stosunków międzyludzkich, w kategoriach społecznych, poprzez organizacje, instytucje społeczne. Są określane i definiowane różnorodnymi cechami i elementami (w mikroskali) dotyczącymi jednostek. Ważne są również wyznaczniki na poziomie globalnym. W rozdziale pierwszym autor omawia problematykę: Społeczeństwa i struktur społecznych. Struktury społeczne prezentuje się poprzez: metaforę organicystyczną Spencera: zjawiska społeczne są zorganizowane jak świat przyrody. Struktury i funkcje ludzkiego ciała są porównywane do struktur i funkcji w życiu społecznym. Procesualna wizja autorstwa Simmela oraz Leopolda von Wiese: zakłada dynamiczne ujęcie stosunków między ludźmi. Odwołujące się do procesu i wizji, która nigdy się nie kończy. Struktura społeczna często jest utożsamiana ze społeczeństwem. W teorii konfliktu (Marksa) społeczeństwo dzieli się na pod względem ekonomiki, działalności, pracy – pracownicy i właściciele. Teoria integracji społecznej prezentowana przez Emila Durkheima podkreśla czynniki integracji w społeczeństwie. Społeczeństwo jest całością, zbiorowością a nie sumą jednostek. Teorie strukturyzacji społecznej (A. Giddens) jako cel badań socjologicznych określają zachowania zbiorowości oraz jednostek. Struktura społeczna jest efektem praktyk rządzących zachowaniem i powtarzalności tych praktyk. Warunkiem niezbędnym dla zaistnienia struktur społecznych jest aktywizacja.

Dla opisania struktur społecznych ważne jest: ciągłość zjawisk oraz stosunków społecznych. Życie społeczne traktuje się jako organicznego układu elementów i funkcji (rola, pozycja, hierarchia, dystans, bariera). Analizy empiryczne podkreślają podejście zorientowane na kwantyfikację rozpatrywanych zależności i zjawisk poprzez parametry charakteryzujące średnią, wielkości zróżnicowania i siły związków. Ocena jakościowa nastawione jest na poszukiwania prawidłowości niż analizę przypadków. Zgodnie z teorią struktur społecznych autorstwa Parsonsa: zasadniczym spoiwem kultur społecznych są normy i wartości. Zgodnie z teorią Blau: zasadniczym spoiwem są podziały pracy, zmiany i procesy demograficzne oraz mechanizm instytucjonalny (nie ważna jest wola jednostek). Ważne są relacje podwładny, kierownik, zarządzający czy właściciel.

W badaniach struktur społecznych występuje znaczna różnica między teorią a praktyką badawczą. Ograniczenia to głównie niedostosowanie, niedoskonalość narzędzi pomiaru różnych składników w strukturach społecznych. Szczególnie dotyczące zachowania i stosunków różnych jednostek. Mechanizmy kształtowania się struktury społecznej są skomplikowane i trudne do badania.

Zróżnicowanie i nierówności społeczne są zaprezentowane w książce jako elementy struktury społecznej. Zróżnicowanie jest odrzuceniem identyczności, wymaga szczegółowych podziałów. Jest to proces wyłaniania się nowych ról oraz podziałów. Celem jest identyfikacja i tożsamość w zbiorowości (teoria wielości ról). Podziały pracy są konsekwencją i efektem zróżnicowania społecznego. Nierówność wynika ze zróżnicowania. Charakterystyką nierówności jest różnorodność i zróżnicowanie m. in. w zakresie dochodów, poprzez władzę czy prestiż, oraz w zakresie stylów życia i kultury. Teoria struktury społecznej opiera się o modele sprawiedliwości społecznej czyli równości wobec prawa. Równość to warunek normalnego i sprawnego funkcjonowania demokracji. Równości szans prezentowane przez teoretyków m. in. liberalizmu podkreśla ekspansje burżuazji poszukującej uzasadnienia dla likwidacji barier bogacenia się i awansowania. Przez teoretyków są prezentowane poglądy o równości dotyczącej pozycji społecznej i zasobu dóbr, nierówności są tutaj są efektem niejednakowych wysiłków czy zdolności albo własnej zasługi. W teorii marksistów równości szans powinny być ukierunkowane na klasyfikacje ludzi w hierarchiach społecznych. Wszystkie jednostki powinny w takim samym stopniu uczestniczyć w podziałach dóbr, niezależnie od możliwości, nakładu czy talentu.

Od dawna istnieje spór między liberalizmem a socjalizmem. Nierówności uznaje za coś naturalnego w liberalizmem, socjalizm podkreśla brak wrażliwości społecznej w teorii liberalizmu. Znanym miernikiem nierówności jest współczynnik Giniego. Ta wielkość jest charakterystyką nierówności społecznych m. in. w zakresie dostępu do dóbr.

Stratyfikacja społeczna to forma nierówności społecznych w zbiorowości. Definicja autorstwa Egona Bergela charakteryzuje nierówności poprzez oceny, porządek, rengę i ich zróżnicowanie. Są efektem obiektywnej oceny jednostek – stratyfikacja indywidualna i grupy – stratyfikacja grupowa. Definicja prezentowana przez Bernarda Barbera podkreśla fakt, że stratyfikacja społeczna jest produktem interakcji pomiędzy zróżnicowaniem społecznym a oceną społeczną. Weber jest prekursorem ekonomicznego i wielowymiarowego podejścia do zróżnicowania i stratyfikacji społecznej opartej na pracy i zasobach dóbr. Ważne są mechanizmy np. rynkowe warunkujące życie i warunki społeczne. Pozycje społeczną buduje się poprzez prestiż czyli honor i estyma społeczna. Prestiż determinuje sytuacje i klasyfikacje jednostek w hierarchiach społecznych. Prestiż nie zależy od pozycji klasowych. Honor determinuje style życia i postawę. Dla budowy hierarchii i prestiżu podstawą jest wspólnota wartości i normy społeczne. Podstawą stratyfikacji społeczeństwa jest władza w ramach pewnych stosunków społecznych. Weber jest prekursorem różnych analiz m. in. nad rozbieżnościami czynników i statusu m. in. szacunek i jego wpływ na konflikty społeczne. Definicje statusu według Warnera opierają się o ogólne pojęcie, odnoszą się do usytuowania zachowania i pozycji jednostek w grupach społecznych.

W socjologii amerykańskiej opracowano odmienne metody badania nad strukturą społeczną. Socjolodzy: K. Davis i W.E Moore zaprezentowali zasady funkcjonowania mechanizmu stratyfikacji społeczeństwa, podkreślając ich wymiar uniwersalny, niezależny od uwarunkowania przestrzennego i czasowego. Zbudowali funkcjonalną teorie stratyfikacji społeczeństwa. Twórcą tego paradygmatu był również T. Parsons, w swojej teorii prezentuje zróżnicowanie i stratyfikacje społeczną jako elementy globalnego systemu. Funkcjonalna teoria uwarstwienia ma odpowiedzieć na pytania: dlaczego nierówności istnieją, dlaczego trzeba się pogodzić z tymi warunkami.

Funkcjonowanie społeczeństwa zawsze opiera się o podział pracy, podstawa to: hierarchia stanowisk i pozycja zawodowa o różnej ważności. Ważność wpływa na pozycję, która prowadzi do innej roli – zarządzającego (ponosi większe nakłady). Warunkiem dla efektywności jest obsadzanie wyższych oraz niższych stanowisk przez dostosowane, wykształcone i odpowiednie jednostki. Mechanizm ten, motywuje ludzi zdolnych, istnieje w dystrybucji dóbr oraz uprawnień. Efektem jest stratyfikacja społeczeństwa oraz skuteczne metody szukania utalentowanych jednostek. Mechanizm ten pozwala na zdobycie pozycji społecznej, awans i zmianę stylu życia. Jest podstawą do budowania nowej grupy społecznej na podstawie istniejącego porządku. Ważne w szczególności dla tworzenia się współczesnych i nowoczesnych struktur społecznych i nowej klasy średniej. Podstawą zróżnicowania jest stosunek własności, poziom własności.

Książka Struktura społeczna jest kompendium wiedzy socjologicznej, teorii socjologii oraz nowoczesnego i tradycyjnego podejścia do teorii nauk społecznych Książka prezentuje różnorodne podejście, oceny oraz wielowymiarowe podejście do teorii socjologii. Jest omówieniem problemów socjologicznych, społecznych. Prezentuje współczesne podejście do struktur społecznych, ich budowy, kształtowania się i możliwości zmian, reform.

Print Friendly
Opublikowano Gospodarka | Otagowano , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Skomentuj

SPOŁECZNE WYZWANIA GLOBALIZACJI

TEORIE GLOBALIZACJI
Globalizacja to ogół procesów prowadzących do coraz większej współzależności i integracji państw, społeczeństw, gospodarek i kultur, czego efektem jest tworzenie się „jednego świata”, światowego społeczeństwa; zanikanie kategorii państwa narodowego; kurczenie się przestrzeni społecznej i wzrost tempa interakcji poprzez wykorzystanie technologii informacyjnych oraz wzrost znaczenia organizacji ponad- i międzynarodowych, w szczególności ponadnarodowych korporacji. Geneza tego procesu lokowana jest w epoce odkryć geograficznych, dokonywanych przez Europejczyków od XV wieku, a rozpatrywany w nauce jest on dopiero od lat 80. XX wieku, mimo, że kwestia tworzenia porządku ponadnarodowego podejmowana była już na początku wieku XIX. Globalizacja jako realne zjawisko przez część naukowców jest postrzegana sceptycznie. Jest ona również postrzegana jako zjawisko powodujące wzrost nowych, nieprzewidywalnych form ryzyka oraz wzrost nierówności społecznych w skali globu czy też w skali poszczególnych społeczeństw. Skutki tych procesów nie są do końca rozpoznane, mogą prowadzić zarówno do większej homogenizacji kultury, jak i do jej zwiększenia różnorodności kulturowej.
W ujęciu klasycznym do problemu globalizacji podchodzono krytycznie, głównie wychodząc z założeń marksistowskich. W koncepcji imperializmu, rozwiniętej przez Włodzimierza Lenina, działania o charakterze ekspansji miały na celu zdobywanie taniej siły roboczej, surowców i rynków zbytu, przez co walka klas ma wymiar globalny, powodując rosnące nierówności między krajami bogatymi i biednymi.
W teorii zależności sformułowanej przez Raula Prebischa zakładano podział świata na bogate centrum i biedne peryferia, przy czym odnoszono ją głównie do sytuacji zależności Ameryki Łacińskiej od USA i międzynarodowych korporacji, co w wariancie „pesymistycznym” koncepcji prowadzi do utrwalenia zależności poprzez udziały w zyskach lokalnych elit, a w wariancie optymistycznym, znanym jako teoria zależnego rozwoju prowadzi do akumulacji kapitału i rozwoju przedsiębiorczości w krajach zależnych oraz do wykształcania się klasy średniej.
W teorii systemów-światów w wyniku przyspieszenia rozwoju systemu kapitalistycznego dochodzi do hierarchizacji społeczeństwa globalnego i wytworzenia centrum, półperyferii (semi-peryferii) i obszarów peryferyjnych oraz asymetrii rozwoju. Dystans między bogatymi a biednymi się powiększał, a tylko nieliczne z biedniejszych społeczeństw zyskały na handlu międzynarodowym, co wzmogło krytykę Światowej Organizacji Handlu, jako promotora globalizacji gospodarki i doprowadziło do pojawienia się ruchu antyglobalistycznego. Integracja regionalna, procesy integracji i odpowiadające im struktury ograniczone do określonego regionu lub subregionu, np. Beneluksu, czy w latach 90. ugrupowania państw w ramach Inicjatywy Środkowoeuropejskiej, Grupy Wyszehradzkiej, CEFTA, Rady Państw Bałtyckich.
Z procesami integracji regionalnej mamy także do czynienia w innych regionach świata: NAFTA, ASEAN, APEC, wiele form współpracy w Ameryce Łacińskiej (FTTA, LAFTA, LAIA, MERCOSUR, CAEU, Wspólnota Państw Karaibskich).
PROCESY GLOBALIZACJI
Globalizacja jest pojęciem używanym do opisywania zmian w społeczeństwach i gospodarce światowej, które wynikają z gwałtownego wzrostu międzynarodowej wymiany handlowej i kulturowej. Opisuje zwiększenie wymiany informacyjnej, przyśpieszenie i spadek cen transportu, a także wzrost handlu międzynarodowego oraz inwestycji zagranicznych spowodowanych znoszeniem barier oraz rosnących współzależności między państwami. W ekonomii termin ten oznacza głównie zjawiska związane z liberalizacją wymiany handlowej lub “wolnym handlem”. W szerszym znaczeniu odnosi się do rosnącej integracji i współzależności między jednostkami działającymi globalnie na platformie społecznej, politycznej czy ekonomicznej. W skrócie: jest łączeniem się i przenikaniem systemów gospodarczych Regionalizacja – proces wydzielania regionów , forma klasyfikacji , w której występuje dodatkowe kryterium sąsiedztwa przestrzennego. Dokonując regionalizacji wydzielamy większe terytoria złożone z mniejszych obszarów o podobnych, badanych cechach ( region strefowy ) lub skupione wokół jakiegoś ośrodka ( region węzłowy ). Procesy te są podstawą międzynarodowej integracji gospodarczej.
Istnieje wiele różnych stanowisk na temat związków między globalizacją, a regionalizmem (integracją) łączących te zjawiska, jak też przeciwstawiające je. Regionalizm i globalizacja wzajemnie się wspierają w tym sensie, ze regionalizm staje się często etapem w dochodzeniu do globalizacji. Wspieranie ma miejsce wtedy, gdy procesy regionalne przyczyniają się do wzmocnienia sił konkurencji wewnątrz ugrupowań i w stosunku do krajów trzecich;
Regionalizm współczesny widziany jest przede wszystkim jako odpowiedz na globalizację, tak by lepiej dostosować się do niej i ograniczać negatywne skutki. Może on bowiem poprzez stymulowanie rynku i konkurencji w regionie wzmocnić siły mikroekonomiczne niezbędne do podołania wyzwaniom globalizacji;
Regionalizm i globalizacja są procesami przeciwstawnymi. Lekiem na zło globalizacji jest stworzenie na poziomie regionalnym wspólnych instytucji nadzorujących banki i rynki finansowe. Regionalizacja jest etapem prowadzącym do globalizacji, formą wzmocnienia sił wewnętrznych, a zarazem formą ochrony przed negatywnymi zjawiskami globalizacji. W przypadku integracji można także liczyć na lepsza ochronę przed niestabilnością rynków finansowych i przed kryzysami walutowymi. Integracja jest procesem świadomie podejmowanym i odgórnie narzucanym, zaś globalizacja spontanicznym i oddolnym.
Regionalizację postrzega się jako formę obrony przed globalizacją. W ramach ugrupowań integracyjnych państwa próbują bronić się przed procesami globalizacyjnymi, zwłaszcza przed wpływem przedsiębiorstw globalnych.
Zmiany systemu gospodarczego, słabnięcie roli państw, na skutek prywatyzacji oraz wzrostu udziału w życiu społeczno-gospodarczym podmiotów publiczno-prywatnych są powszechne i globalne. Umocnienie więzi gospodarczych, regionalizacja jest jednym z czynników wpływającym na integrację walutową, społeczną, międzynarodową. Niższe koszty transakcji na jednolitym obszarze walutowym, wspólna waluta ogranicza ryzyko kursowe. Wzmocnienie przewagi konkurencyjnej, poprzez wprowadzenia i przystąpienia do różnego rodzaju międzynarodowych układów i struktur organizacyjnych, ograniczenia produkcji wyrobów o mniejszym stopniu przetworzenia i większej szkodliwości dla środowiska naturalnego w krajach mniej rozwiniętych, możliwość wystąpienia efektu domina (kryzys finansowy). Wynikający z przenikania się kultur, współzależności gospodarczej, handlowej i finansowej.
Podział na regiony może doprowadzić do szybszego rozwoju, globalizacja zostaje ograniczona i przekształcona. Francis Fukuyama – orędownik globalizacji, uważa ją za jedną z najbardziej postępowych sił we współczesnym świecie. Według niego globalizacja jest procesem nieodwracalnym z 2 powodów: nie ma lepszego modelu rozwoju. Rozwój technologiczny i dotarcie środków technologicznych do najdalszych zakątków świata, co sprawia, iż następuje szybka wymiana informacji i rozprzestrzenianie się kultury masowej.
Korzyści płynące z globalizacji tj. rozwój gospodarczy i powszechny wzrost poziomu życia – sprzyja obniżaniu ubóstwa i daje szansę dogonienia krajów wysoko rozwiniętych. Daje szanse krajom słabszym na dogonienie krajów bogatych. Wady globalizacji t m. in. niszczący wpływ na „walfare state”, – czyli państwo opiekuńcze i stosunki społeczne w nim zakorzenione, co prowadzi do wzmocnienia partii populistycznych.
Globalizacja ma charakter jednostronny, dotyczący jedynie informacji, kultury, handlu, siły roboczej i ludzkiej mobilności. Globalizacja zdaniem wielu socjologów i ekonomistów nie może zawierać różnorodności kultur i państw i nie prowadzi do konwergencji kultur. Państwa stają się, co raz bardziej nowoczesne, co nie oznacza, że stają się bardziej pro zachodnie. Wiele społeczeństw przeciwstawia się zachodnim ideom i wzorcom, co więcej odradza się tam lokalna, etniczna i religijna identyfikacja. Globalizacja przez swoją presję na zacieranie wszelakich granic wywołuje sprzeciw u wielu społeczeństw. Namawia do koegzystencji różnych kultur i nie narzucaniu innym swoich wartości. Promuje państwo narodowe. Postuluje, aby znaleźć nowe zasady legitymizacji dla instytucji i procedur towarzyszących globalizacji. Stwierdza, że pomimo globalizacji środowisko polityczne było i będzie wielobiegunowe, gdyż będzie kształtowane przez mocarstwa światowe. Benjamin Barber – krytyk globalizacji negatywnie ocenia przemiany wywołane globalizacją. Asymetria krajów i warunków życiowych to efekt budowy rynku globalnego— globalizacji uległy rynki towarów, pracy i kapitału, a nie uległy jej instytucje demokratyczne ani obywatele, co w efekcie prowadzi do wzrostu nierówności. Zachwiania kapitalizmu i jego anarchizacja destabilizuje demokrację. Podział na kraje bogate i biedne, uprzywilejowane i poszkodowane rozwija się.
NEGATYWNY WPŁYW GLOBALIZACJI
Sceptycy globalizacji negatywnie oceniają rynek, wolność handlu i budowę nowego społeczeństwa. System światowego wolnego rynku działa destrukcyjnie i zmierza do anarchii;
Globalny rynek jest przez nic i nikogo kontrolowany, jest, więc bardzo nieprzewidywalny;
Globalny rynek wypiera społeczną gospodarkę rynkową = zły kapitalizm wypiera lepszy. Dezintegracja społeczna, osłabienie spójności rodziny i całego społeczeństwa to powszechne zjawisko. Antyglobaliści to ludzie o bardzo różnych orientacjach ideowych i politycznych: ekolodzy, feministki i pacyfiści, obrońcy praw człowieka i praw zwierząt, liderzy związków i ruchów konsumenckich, drobni przedsiębiorcy i reprezentanci rolników. Rozwój demokracji i globalizacji narusza spójność społeczeństw obywatelskich. Zastępuje instytucje demokracji ideą globalizacji prowadząc do autorytaryzmów. Dzięki globalizacji pojawiają się nowe możliwości wyboru i wzrost zamożności społeczeństw, ale także dysproporcje dochodowe i nierówności społeczne. Globalizacja niekoniecznie oznacza unifikację mentalną, duchową i pozytywne zmiany rozwoju i poprawy nierówności społecznych (zarówno w wymiarze krajowym, jak w skali świata), zdecydowanie utrudnia żywot wszelkiego rodzaju dyktaturom, ułatwia natomiast rozwój i upowszechnianie demokracji, min. dzięki kształtującej się globalnej sieci telekomunikacyjnej i powstającemu na naszych oczach globalnemu społeczeństwu obywatelskiemu.
GLOBALIZACJA I WARUNKI EKONOMICZNE
W obszarze ekonomicznym globalizacja wyraża się w rozwoju już nie tylko międzynarodowego, ale światowego rynku, globalnej ekonomii dominującej nad lokalnymi czy krajowymi rynkami, rozwojem i zwiększającym się zasięgiem działań światowych korporacji finansowych i przemysłowych. Ich cechą charakterystyczną jest właśnie ponadnarodowy i transnarodowy charakter. Wyrazem globalizacji i czynnikiem jej dynamiki jest wędrówka kapitału w skali światowej, a towarzyszą jej transnarodowe transfery techniki i technologii. Ekonomiczny obszar globalizacji jest podstawą do kształtowania się nowego, międzynarodowego podziału pracy, który mimo tego, że zachowuje układ centrum i peryferie nadaje mu większą elastyczność i czyni proces wielobiegunowy. Niewątpliwie bardzo istotne zmiany wywołuje globalizacja w świecie społecznym. Często uważa się je za szczególnie ważne, gdyż w konsekwencji ma ona prowadzić nie tylko do włączenia narodów świata w procesy integracyjne, ale tworzyć, jedno światowe społeczeństwo globalne.
Badacze zjawiska podkreślają, że w obszarze zmian społecznych procesy globalizacji mają charakter strukturalny. Do najważniejszych z nich zalicza się: wyraźne złamanie sztywnych granic społeczeństw narodowych, a nawet zwiększającą się rolę czynników, postaw i orientacji ponadnarodowych oraz gwałtowną erupcję wielości nowych form organizacji społecznej i to na różnych poziomach, nie tylko ponadnarodowy.
Zmiany w strukturze społeczeństw, pojawianie się i rozwój instytucji kreujących nowe zbiorowości społeczne, zwiększona i wielokierunkowa ruchliwość społeczną, a przede wszystkim migracja i powstawanie nowych podziałów i konfliktów społecznych. Inne zjawiska to rozbudowa konfliktów społecznych, organizacji i instytucji społecznych.
Najważniejszym wyrazem, swego rodzaju syntezą dynamiki jest kształtowanie się społeczeństw nazywanych postmodernistycznymi. Społeczeństwa postmodernistyczne są produktem i wyrazem procesów globalizacji. W świecie instytucji jako przykłady produktów globalizacji wymienia się: światowe korporacje przemysłowe i finansowe, wielkie organizacje międzynarodowe, polityczne, gospodarcze i finansowe, wspólnoty użytkowników różnych form łączności komputerowej, zapełniające tzw. przestrzeń wirtualną. Szczególnie istotne zmiany kreuje proces globalizacji w obszarze kulturowym. Twierdzi się nawet, Że wymiar kulturowy jest konstytutywny dla całego procesu globalizacji. Wyrazem i nośnikiem globalizacji jest bowiem oparty na najnowocześniejszej technice świat masmediów. Nowymi nośnikami kultury stały się : internet, gwałtowne przyspieszenie wędrówki wzorów konsumpcji, style Życia. Z globalizacji kulturowej wynika dyfuzja wzorów kulturowych, kształtuje się nowa kultura konsumpcyjna. Jak wszystkie zjawiska kreowane globalizacją charakteryzuje się ona standaryzacją sposobów zaspakajania potrzeb w supermarketach i w restauracjach z jednej strony, a z drugiej strony indywidualizacją. W obszarze kultury następuje Społeczeństwo postmodernistyczne, powstające pod silnym wpływem globalizacji, charakteryzuje się dwoma najważniejszymi cechami. Pierwszą z nich jest wysoki poziom rozwoju, znacznie przewyższający epokę przemysłową, drugą natomiast są nowe zróżnicowani i wyzwania. Niewątpliwymi wskaźnikami postępu są: rozwój nowych technik wytwarzania i komunikacji, rewolucja informatyczna, satelitarna łączność, osiągnięcia w medycynie, mikrobiologii, technice laserowej, informatyka i stale zmieniające się generacje komputerów. Szanse takie stworzył właśnie rozwój technik audiowizualnych i komputerowych, rewolucja transportowa i informacyjna. Skok w rozwoju technicznym i nowe źródła pomnażania kapitału miały zasadniczy wpływ na istotne zmiany w strukturze społecznej. Dwa procesy w tym obszarze są szczególnie ważne: powstawanie nowych klas i nowego rankingu stratyfikacyjnego oraz gwałtowne zmniejszanie się zbiorowości aktywnych zawodowo. Ważnym zjawiskiem stało się zwiększanie dostępu do produktów nowoczesnej techniki.
Typowe jeszcze dla lat 70. i 80. zróżnicowanie statusowe według wyposażenia gospodarstw domowych w tzw. dobra trwałego użytku uległo wyraźnemu zmniejszeniu. Według danych amerykańskich z lat 90.: 98% gospodarstw domowych posiadało telewizor kolorowy, 96% telefon, 89% magnetowid, 66% telefon, bezprzewodowy, 65% telefon z sekretarką osobistą, 54% zestaw stereo, 49% odtwarzacz płyt kompaktowych, 40% komputer osobisty, 38% drukarkę, 35% podłączenie do internetu, 34% telefon komórkowy, 26% kamerę video itp. Informacje dotyczące społeczeństwa francuskiego potwierdzają występowanie analogicznych tendencji, a jednocześnie wskazują jaki jest poziom wyposażenia w nowoczesne produkty różnych gospodarstw domowych.
Nowym czynnikiem różnicującym społeczeństwo jest dostęp do informacji. Informacja staje się dobrem powszechnym, a jednocześnie różnicującym. Zasoby informacji i dostęp do nich są bowiem wysoce niejednakowe.
W wyniku globalizacji przenoszą się z kontynentu na kontynent wysoko wykwalifikowani menedżerowie, naukowcy i inżynierowie. Współczesna imigracja to także zwiększająca się wędrówka elit związana chociażby z rozwojem transnarodowych korporacji i coraz większym otwarciem świata. We Francji na 61 mln mieszkańców ponad 4 miliony stanowią „osiedleńcy”. W Szwecji, której ludność liczy 8,8 milionów, zbiorowość imigrantów szacuje się na 1,7miliona osób. Do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej przybywa co roku 900tys. legalnych i około 300 tysięcy nielegalnych imigrantów, a społeczeństwo amerykańskie i tak jak wiadomo jest etnicznie silnie zróżnicowane. Zjawiska te są efektem i powodem nierówności społecznych wynikających z różnic kultury.
Społeczeństwo postmodernistyczne charakteryzuje się również szeregiem zagrożeń, a niektóre z nich mają wyraźnie tendencję wzrastającą. Mówi się nawet o nadejściu ery społeczeństwa podwyższonego ryzyka. Społeczeństwa i jednostki są coraz bardziej narażone na utratę pracy i rozbicie rodziny. Bezrobocie ponownie stało się zjawiskiem strukturalnym nawet w krajach o najwyższym poziomie rozwoju, zachwiane dotychczasowe postawy stabilizacji i planowania przyszłości. Postmodernizm wreszcie oznacza zakwestionowanie wielu dotychczasowych wartości i prawdy. W ujęciu filozoficznym uważa się go za sprzeciw wobec naiwnej i gorliwej wiary w postęp oraz wobec zaufania do prawdy obiektywnej czy naukowej. W filozofii pociąga za sobą podejrzliwość w stosunku do ustaleń wartości społeczeństw Zachodu i wiary w ich postęp wypływający z utopijnych wizji doskonałości ku jakiej ma wieść ewolucja, postęp społeczny czy wykorzystanie nauki.
Społeczeństwa postmodernistyczne kształtujące się pod dużym wpływem globalizacji cechuje z jednej strony przyspieszona, często rewolucyjna dynamika zmian w wielu obszarach, a jednocześnie wzrost zagrożeń i niepewności spotęgowany kryzysem wartości i ostrych wyzwań etyczno-moralnych. Wynika stąd wielki dylemat społecznego ryzyka i odpowiedzialności.
ZRÓŻNICOWANIE WSPÓŁCZESNEGO ŚWIATA
Współczesny świat charakteryzuje się dwoma przeciwstawnymi tendencjami: unifikacją, upodobnieniem z jednej strony, a z drugiej pogłębiającym się zróżnicowaniem. Dotyczy to zwłaszcza zróżnicowania społecznego. W najogólniejszym ujęciu można mówić o trzech głównych wymiarach tego zróżnicowania. Pierwszym jest wymiar globalny, międzynarodowy czy międzykontynentalny. Drugi to wymiar makrostrukturalny obejmujący społeczeństwa różnych krajów i wreszcie wymiar mikrostrukturalny, lokalny, czy wręcz jednostkowy. W kontekście procesów globalizacji najważniejszy jest wymiar pierwszy, międzynarodowy. Do zjawisk występujących w tej skali odnosi się bowiem podstawowe pytanie czy globalizacja zróżnicowanie to zmniejsza, czy przeciwnie coraz bardziej je pogłębia.
Wielu obserwatorów uważa, że zróżnicowanie jest najważniejszą cechą współczesnego świata. Podkreśla się, ze świat ten nie tylko posiada swoje centra i peryferie, ale funkcjonuje według różnych praw. Miarami tego zróżnicowania są dane dotyczące produkcji i dochodów krajowych, koncentracji bogactwa i niedostatku, obszarów zasobności i krańcowego wręcz ubóstwa. Zróżnicowanie wielkości udziałów w wytwarzaniu produktu światowego jest wskaźnikiem nierówności społecznych. Wartość majątku trzech najbogatszych na świecie państw jest większa niż łączny dochód narodowy 48 państw zamieszkałych przez 600 milionów ludzi. Szacuje się, że 840 milionów ludzi, w tym 160 mln dzieci jest stale niedożywionych, cierpi głód, a 230 milionów w wieku od 7 do 14 lat pracuje w warunkach zakłócających ich rozwój fizyczny i psychiczny. Szczególnie ważne jest przy tym, iż mimo wysokiego tempa rozwoju całego współczesnego świata globalne rozpiętości pogłębiły się w ostatnim czasie. Tak na przykład dochody 20% ludności zamieszkujących w krajach bogatych są obecnie 60 razy wyższe od dochodów 20% ludności zamieszkujących w krajach najuboższych. Specjaliści podkreślają, ze jeśli weźmie się pod uwagę zróżnicowania występujące wewnątrz tych krajów to poziom dystansu wzrośnie do około 150 razy. Liczba ludności Żyjąca w skrajnym ubóstwie powiększa się we współczesnym świecie co wynika między innymi ze zmniejszania się liczby ludności w krajach bogatych i wzrastającego „przeludnienia” w krajach niedostatku. W latach 1965-1995 średnioroczne tempo przyrostu naturalnego w krajach bogatych wynosiło 2,4%, w krajach o średnim poziomie rozwoju 1,7%, a w krajach bogatych 0,8%, przy czym ma ono w dalszym ciągu tendencję malejącą. Zróżnicowanie dotyczy w szczególności dostępu do produktów rewolucji komunikacyjnej i informacyjnej. Wraz z powstaniem i dynamicznym rozwojem nowych technologii komunikacyjnych, zwłaszcza umożliwiających błyskawiczny dostęp do najnowszej informacji ze wszystkich dziedzin, Internetu, świat jeszcze szybciej zaczął się dzielić. Cena komputera w USA jest zbliżona do średniej pensji, a w Bangladeszu –stanowi równowartość ośmioletnich zarobków. Internet, którego rozwój dla potrzeb sektora cywilnego rozpoczął się w początkach lat 90. jest najszybciej w historii rozwijającą się nową formą komunikacji, radykalnie zmieniający oblicze świata w sposób trudny do przewidzenia. W rezultacie mimo globalizacji gospodarki proces polaryzacji i zróżnicowania nie tylko postępuje, ale i przyspiesza.
NIERÓWNOŚCI SPOŁECZNE I GLOBALIZACJA
Ogólnie podkreśla się, że jeśli jeszcze w latach 60. kraje bogate miały średni dochód na głowę 38 razy wyższy niż kraje najbiedniejsze, to pod koniec lat 90 rozpiętość ta wzrosła do 74 razy. Cechy wspólne krajów ubogich to przede wszystkim: wysoki udział zatrudnienia w rolnictwie, słabe uprzemysłowienie, brak nowoczesnej infrastruktury, dominujący udział surowców i nieprzetworzonych płodów rolnych w eksporcie, niskie zużycie energii, niski poziom oszczędności wewnętrznych, wysokie zadłużenie, wysoki poziom analfabetyzmu, wysokie bezrobocie, wysoki udział zatrudnienia w sektorze nieformalnym, szybki przyrost naturalny. W krajach o takiej charakterystyce, których wspólną cechą jest panująca w nich masowa nędza.
Zróżnicowanie dotyczy także krajów bogatych i tak samo jak w skali globalnej proces ten ulega wyraźnemu zaostrzeniu. Nawet ci, którzy oceniają społeczeństwa postmodernistyczne jako produkt rzeczywistego rozwoju i pozytywny efekt nowoczesności i globalizacji wskazują, że są one wyraźnie zróżnicowane. Mówi się, że beneficjenci – oczywiście także silnie zróżnicowani – to dwie trzecie społeczeństwa, a jedna trzecia nie tylko nie uczestniczy w efektach, ale podlega marginalizacji. Jedną trzecią stanowi tzw. podklasa (under class) – utrzymujący się z zasiłków, dorywczych i sezonowych prac, są utrzymywani przez innych. Rozmiary tej grupy są zmienne, ale jej istnienie ma charakter trwały. Stała się ona istotnym elementem struktury społeczeństw w krajach bogatych. W latach 90. Dwa głównie czynniki stały się podstawą formowania podklasy: bezrobocie oraz zmiany charakteru pracy i form zatrudnienia. Jedne i drugie występują w dalszym ciągu. Jeszcze w latach 80. podklasę wiązano przede wszystkim z pozostawaniem w stanie trwałego ubóstwa. Stwierdzano m.in., że podklasa składa się w szczególności z trzech grup: długookresowych bezrobotnych, samotnych rodziców, ludzi ubogich w starszym wieku.
W latach 90. grupę marginalizowanych zwiększyło wzrastające bezrobocie, szybkie procesy dekwalifikacji, zanikanie szeregu zawodowców, rozwój nowych form zatrudnienia, deregulacja rynku pracy i szerokie stosowanie tzw. elastycznych form zatrudnienia.
Wzrastające wewnętrzne zróżnicowanie stało się wreszcie udziałem krajów przechodzących procesy głębokiej transformacji. W Polsce – jak wiadomo – uważa się, że blisko 50% populacji żyje na granicy minimum socjalnego, a zróżnicowanie społeczeństwa osiągnęło bardzo wysokie pułapy. Specjaliści wykazują, że zróżnicowanie dochodowe w Polsce jest najwyższe w porównaniu z innymi krajami Europy Centralnej i Wschodniej, a przecież i w innych krajach nastąpił gwałtowny jego wzrost. Ubóstwo powstaje i pozostaje w ścisłym związku z bezrobociem, które w Polsce częściej wzrasta niż maleje. Istnieje przy tym duże zróżnicowanie przestrzenne kraju. W województwach o wysokiej stopie bezrobocia występuje także wysoka stopa ubóstwa. W krajach głębokiej transformacji staje się zjawiskiem strukturalnym. Tworzy to silne mechanizmy deprawacyjne, które stanowią podstawę dwóch groźnych procesów społecznych: dewiacji i patologii życia społecznego oraz rozwoju i kumulacji napięć społecznych. Stawia to na porządku dziennym pytanie o społeczne skutki globalizacji, a jednocześnie o szanse przeciwdziałania procesom zwiększającego się zróżnicowania. Jak na razie globalizacja i ponadnarodowy charakter wielkich korporacji rodzą niebezpieczną dla pracobiorców tendencję równania w dół.

Bibliografia
1. Albrow M.: Globalization. Knowledge and Society, London 1999.
2. Dahredorf R..: Nowoczesny konflikt społeczny, Czytelnik, Warszawa 2003.
3. Hrynkiewicz J.: Kształtowanie potencjału intelektualnego społeczeństwa, [w:]
Raport w rozwoju społecznym, Warszawa 2015.
5. Jung B. Gospodarka rynkowa a polityka społeczna. Wyzwania XXI wieku, SGH, 2008

Print Friendly
Opublikowano Gospodarka | Otagowano , , , , , , , , , , | Skomentuj

PROGRAMY EKOLOGICZNE – ZARZĄDZANIE

Obecnie są prowadzone różne i zróżnicowane programy ekologiczne, informacyjne dla promowania dobrych praktyk rynkowych i nowoczesnych technologii. Fundacja PGE oraz PGE dzięki swoim działaniom może wprowadzić działalność edukacyjną, badawczą i informacyjną w szerokim zakresie. Popularyzacja nowoczesności, nowoczesnych technologii dla energii, zarządzania energią i efektywności, optymalizacji gospodarowania to szansa wprowadzenia praktycznej wiedzy, informacji i innowacyjności. Budowanie rynku informacji to uzupełnienia dla obecnych działań i projektów. Udział firm krajowych w działalności badawczej i innowacyjnej jest ważnym i niezbędnym elementem rynku i gospodarki.

Sytuacja na rynku energetycznym w Polsce wpływa na warunki gospodarowania przedsiębiorstw. Energia jest ważnym elementem przy planowaniu i modernizacji w sektorze przemysłowym oraz przy wyznaczaniu kosztów. Znaczne kwoty kierowane do energetyki wpływają na jakość i efektywność pozyskanej i sprzedanej energii. W Polsce głównym paliwem energetycznym jest węgiel, niestety jest on zaliczany do „brudnych” źródeł. Pozyskanie energii z węgla nie pozwala na wprowadzenie wielu technologii i technik produkcji.
Firmy uczestniczące w programach ekologicznych podlegają kontroli pod względem dostosowania do wymogów ochrony środowiska prowadzone przez różne instytucje.
Firmy muszą dostosować się do wymogów i standardów m. in. ISO. Głównym założeniem programów jest łączenie efektów środowiskowych i ekonomicznych, poprzez nowe rozwiązania i szukanie odpowiednich partnerów ( również w dziedzinie finansowania).

Od kilku lat udział przedsiębiorstw w projektach dla ekologii rośnie, głównie są to wydatki technologiczne i organizacyjne. Dla przedsiębiorców ważne jest, aby inwestycja dotyczyła działów związanych ze sprzedażą. Większość firm przy ocenie inwestycji bierze pod uwagę wpływ na środowisko. W ten sposób przedsiębiorstwa mogą uniknąć znacznych obciążeń finansowych (opłaty na środowisko), równocześnie wprowadzają innowacyjne i trwałe techniki oraz technologie.
Ekologiczna produkcja jest programem dla całej UE, polskie firmy stają się dzięki ekologii konkurencyjne na tym rynku. Równocześnie nowoczesna gospodarka wymaga modernizacji maszyn i urządzeń do produkcji oraz wprowadzenia efektywnego wykorzystania zasobów ( w tym energii). Nowe źródła energii (gaz i OZE) pozwolą na produkcję lepszych jakościowo produktów oraz na zastosowanie różnych technologii produkcyjnych.

Około 40% firm ocenia zużycie energii jako główny element wpływu na środowisko. Od kilku lat jednak wzrasta liczba firm, które prowadzą stały monitoring wykorzystania energii (wzrost o 10% w ciągu czterech lat). Obecnie jest to ponad 80% firm. Ponad połowa respondentów z sektora MSP ocenia ekologię za istotny element marketingu i wizerunku firmy.
Ponad 60% badanych przedsiębiorstw w ostatnich latach wprowadzało zmiany dla ochrony środowiska, głównie były to inwestycje w zmniejszenie zużycia energii (70% badanych). Główne motywy inwestycji to: obniżenie kosztów (76% respondentów), poprawa warunków środowiska oraz wizerunek (55%). Obecnie obowiązujące prawo wymaga znacznych nakładów finansowych w zakładach produkcyjnych, 43% badanych wprowadzało zmiany, aby utrzymać firmę na rynku. Jednak około 40% firm ocenia inwestycje dla środowiska jako szanse na wzmocnienie i poprawę pozycji na rynku.

Firmy biorące udział w badaniu za główną przeszkodę przy wprowadzaniu nowych, innowacyjnych technologii przedstawiły brak środków finansowych (ponad 65%) oraz wysokie koszty wdrażania (61%). Istotną przeszkodą jest problem wyboru odpowiedniego współpracownika oraz ryzyko wprowadzania nowych technologii.

Siła: promowanie ekologii i innowacji
Słabość:
Siła: promowanie ekologii, nowych technologii i innowacji, udział w rynku informacji
Słabość: trudności dostosowawcze w sektorze firm, trudności rynkowe, braki finansowania, brak zaufania dla nowych rozwiązań, strach przed zmianą
Szanse: dostosowania popytu na rynku firm, budowa strategii firmy, marketing placement, market placement
Zagrożenia: zmienność rynku, problemy na rynku produkcyjnym, ograniczenia finansowania firm i banków

Około 10% badanych firm wprowadziło system zarządzania środowiskiem ( w tym energii), kolejne 10% planuje zmiany tego typu. Większość jednak wprowadziła politykę na rzecz ochrony środowiska, ponad 60% planuje działania na rzecz poprawy warunków środowiska. Dla firm najważniejsze jest zmniejszenie zużycia energii, estetyka otoczenia oraz gospodarowanie wodą. Ponad 40% przedsiębiorstw uważa inwestycje proekologiczne za niezbędne i praktyczne.
Przedsiębiorstwa mają możliwość zakupu urządzeń i oprogramowania do kontroli procesu produkcji i zarządzania produkcją. Wykorzystanie energii w procesie produkcji oraz przy obsłudze zakładu produkcyjnego jest elementem polityki finansowej.

Działania na rzecz ekologii i efektywności gospodarowania są oceniane przez uczestników jako niezbędne i praktyczne. Znaczne środki własne i kredytowe są wykorzystywane dla zarządzania energią i efektywności ekologicznej.
Promocja ekologii i efektywności gospodarowania energią jest finansowane przez samorządy, instytucje samorządowe i badawcze. Wiele polskich instytucji angażuje się w taką działalność. Pozwala na budowę współpracy i partnerstwa.
Środki finansowe UE na kolejne lata są kierowane dla produkcji, przemysłu oraz zarządzania, efektywności w tym sektorze.

Efektem jest udział i budowa innowacyjności, nowoczesnych technologii oraz rozwój efektywności i optymalizacji gospodarowania w sektorze firm.
Około 40% firm ocenia zużycie energii jako główny element wpływu na środowisko. Od kilku lat jednak wzrasta liczba firm, które prowadzą stały monitoring wykorzystania energii (wzrost o 10% w ciągu czterech lat). Obecnie jest to ponad 80% firm. Ponad połowa respondentów z sektora MSP ocenia ekologię za istotny element marketingu i wizerunku firmy.

Ponad 60% badanych przedsiębiorstw w ostatnich latach wprowadzało zmiany dla ochrony środowiska, głównie były to inwestycje w zmniejszenie zużycia energii (70% badanych). Główne motywy inwestycji to: obniżenie kosztów (76% respondentów), poprawa warunków środowiska oraz wizerunek (55%). Obecnie obowiązujące prawo wymaga znacznych nakładów finansowych w zakładach produkcyjnych, 43% badanych wprowadzało zmiany, aby utrzymać firmę na rynku. Jednak około 40% firm ocenia inwestycje dla środowiska jako szanse na wzmocnienie i poprawę pozycji na rynku.

Niezbędne zasoby to sieć współpracy, partnerstwa w zakresie badań, informacji, konferencji oraz współpraca z mediami. Koszt i zasoby zależą od zakresu zaangażowania i obszaru zaangażowania. Koszty na rynku badań i informacji są różne, zróżnicowanie wysokie.

Działania informacyjne tj. edukacja, programy konsultacji oraz doradztwa są podstawą dla sprawnego zarządzania firmą. Zarządzanie firmą wymaga odpowiedniej polityki gospodarowania zasobami oraz technik gospodarowania odpadami. Wprowadzone w Polsce wymogi dotyczące ochrony środowisko to wyzwanie dla kadry firm oraz instytutów gospodarczych i biznesowych. Programy proekologiczne w dużym stopniu opierają się na innowacjach i modernizacji. Firmy niechętnie wprowadzają tak ryzykowne zmiany. Działania sektora naukowego, technicznego i edukacji jest wsparciem dla zmian.

Aby ubiegać się o prawo do premii na modernizacje oraz dla złożenia projektu budowlanego firma musi poddać się audytowi elektrycznemu. Trzeba określić parametry techniczne oraz ekonomiczne przedsięwzięcia oraz wycenić optymalne rozwiązania. Finansowanie takiego typu przedsięwzięcia może opierać się o kapitał własny, kredyty, dotacje oraz leasing. Obecnie na rynku działają firmy zajmujące się tego typu inwestycjami –Energy Serwice Company (ESCO). Przedsiębiorstwa te przeprowadzają modernizacje dla poprawy energochłonności poprzez audyt energetyczny oraz monitoring działalności firmy. W kolejnym etapie projektowane są zmiany i oceniane koszty takiej inwestycji.

Dorota Smoleńska

Print Friendly
Opublikowano Gospodarka | Otagowano , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Skomentuj